Oorzaken
Nieraandoeningen ontstaan bij diabetes door aantasting van de kleine filtereenheden van de nier. Dit leidt tot abnormale lekkage van eiwit door de nier, en het geleidelijk aan ten gronde gaan van de filtereenheden van de nier. In principe heeft men aanvankelijk van het optreden van deze "nefropathie" geen klachten.
De eerste tekenen van aantasting van de nier kan men vinden door kleine sporen van eiwit in de urine. Dit kan alleen wanneer zeer gevoelige methoden van opsporing worden gebruikt. Men kan dan sporen van albumine in de urine aantonen. Het gaat om sporen van enkele milligrammen! Dit noemt men "micro-albuminurie": kleine hoeveelheden albumine in de urine. De functie van de nieren, gemeten aan de afvalstoffen in het bloed, een maat voor deze ontgiftingsfunctie van de nier, is normaal.
In het 2e stadium neemt het verlies van eiwit in de urine toe; deze 2e fase treedt in wanneer men in de urine meer dan 200 mg eiwit per liter kan aantonen. Dit kan met simpele methoden zoals een speciaal urinestrookje. Zodra deze fase is aangebroken, zal de bloeddruk geleidelijk aan hoger worden. Daarnaast zal de functie van de nieren nu stukje bij beetje minder worden. Dit kan men meten aan de hand van een geleidelijke stijging van het kreatininegehalte van het bloed. Kreatinine is te beschouwen als een soort afvalstof; hoe hoger de afvalstof in het bloed, des te lager de afvalverwijderende functie van de nier.
Het 3e stadium is aangebroken wanneer de ontgiftende functie van de nieren minder dan 20% van normaal bedraagt. Er zal nu moeten worden nagedacht over maatregelen om de slechte nierfunctie over te nemen. Dit kan of door nierspoelingen ("dialyse") of door transplanteren van een nieuwe nier.
Ook bij het voorkomen is totnogtoe gedacht dat een goede instelling belangrijk was. Men kan ook aan de hand van de bepaling van de "microalbuminurie" die mensen met diabetes opsporen, die een groot risico hebben om ernstige nierproblemen te krijgen. Het is dan ook essentieel dat iedere internist deze bepaling kan laten uitvoeren in het ziekenhuislaboratorium. Een aantal wetenschappelijke onderzoeken toonde aan dat er minder nierafwijkingen ontstonden, wanneer de diabetes met behulp van bijv. een insulinepompje zo goed mogelijk was ingesteld. In de 1e fase is een goede behandeling van een verhoogde bloeddruk evenzeer van groot belang. Hoe hoger de bloeddruk, des te meer hebben de nieren te lijden. Hierbij moet worden gestreefd naar zo normaal mogelijke bloeddruk waarden. Hoe lager de bloeddruk, des te minder de nierschade.
