HbA1c oftewel geglycosyleerd hemoglobine is een stof die in het bloed bepaald kan worden om de glucoseconcentratie bij diabetespatiënten te controleren. De HbA1C-waarde verandert langzaam: een gemeten waarde in het bloed geeft een indruk over hoe de gemiddelde bloedsuikerspiegel de voorafgaande 6 weken was, niet wat de actuele situatie is.
Wat men meet is in hoeverre hemoglobine (een onderdeel van de rode bloedcel), onder invloed van de bloedsuikerwaarde, is 'versuikerd'. Hoe hoger de bloedsuiker, hoe hoger de HbA1C-waarde.
Wat is het verschil tussen de bloedsuikerspiegel en de HbA1c waarde?
De HbA1c waarde is niet hetzelfde als de bloedsuikerwaarde die met een bloedsuikermeter gemeten wordt. Een gemeten bloedsuikerspiegel is een momentopname en zegt iets over de toestand op dat moment. Deze waarde kan beïnvloed worden door lichamelijke beweging, inspanning, activiteiten, eten, spanning, stress, emoties en slapen.
Hoe moet ik de HbA1c waarden interpreteren?
Een HbA1c waarde wordt altijd in een percentage uitgedrukt. De waarde is de maat voor de globale bloedsuiker-regeling over de laatste drie maanden (laatste weken tellen meer dan eerste). Bij mensen die geen diabetes hebben zal deze waarde tussen de 4 en 6 % liggen.
Bij diabeten streven wij naar een HbA1c waarde < 7 %
Let wel:
Een HbA1c meting kan de zelfcontrole van de bloedsuikerwaarde niet vervangen. Daarom is het belangrijk dat het HbA1c altijd met de bloedglucose waarden vergeleken worden. Een situatie waarin iemand afwisselend veel hypo’s en hypers heeft, kan onterecht voor een goed gemiddelde zorgen en dus een goede HbA1c waarde geven.
Ook kan iemand bijvoorbeeld een te hoge HbA1c waarde hebben, terwijl er meestal een goede bloedsuikerspiegel gemeten wordt. Dit kan betekenen dat tussen de metingen door, bijvoorbeeld na de maaltijd of ’s nachts, tóch te hoge waarden voorkomen.
Waarom is uw HbA1c waarde zo belangrijk?
Een goed HbA1c- gehalte beschermt bloedvaten en zenuwstelsel.
Een goed HbA1c-gehalte is een voorwaarde voor een onverwikkelde diabetes.
Het HbA1c geeft een goede indruk van de gemiddelde bloedglucose-waarden over een langere periode.
Welk HbA1c-niveau is voor u aangewezen?
De aanbevolen HbA1c-streefwaarden variëren, maar worden langzaam maar zeker gestandaardiseerd. Als u diabetes hebt, moet u streven naar een iets hogere waarde dan mensen zonder diabetes. Dit om hypoglycemie (lage bloedsuikerspiegel) te vermijden. De Internationale Diabetesfederatie (IDF) beveelt nu een HbA1c-waarde van 6,5% aan als streefdoel voor mensen met diabetes. Er zijn elementen die erop wijzen dat de HbA1c-waarde stijgt met het ouder worden. Dit kan verklaren waarom ze bij sommige oudere patiënten hoog is in vergelijking met de resultaten van hun bloedsuikertests.
Als u een HbA1c-waarde van minder dan 8% kunt behouden, daalt uw risico op gezondheidscomplicaties op lange termijn aanzienlijk. Volgens vele mensen bevordert een lagere HbA1c-waarde hun psychologisch welzijn. Ze zeggen ook over meer zelfvertrouwen te beschikken en een betere levenskwaliteit te hebben, met minder angsten en depressies. Het is een goed idee om een eigen HbA1c-streefwaarde voorop te stellen in overleg met uw diabetesteam. Door een streefwaarde voorop te stellen, verhoogt u uw kansen om uw doelstelling echt te halen. Hou steeds in gedachten dat, zelfs als uw bloedsuikerspiegel verbetert en uw zelfcontroleslagere waarden opleveren, het enige tijd zal duren vóór dit ook blijkt uit uw HbA1c-waarde
Hoe betrouwbaar zijn HbA1c-tests?
De HbA1c-waarde geeft het gemiddelde weer van uw bloedsuikerwaarden gedurende een bepaalde periode. Dit betekent dat u ook een aanvaardbare HbA1c-waarde kunt krijgen met een combinatie van zeer hoge en zeer lage bloedsuikerwaarden. U kunt meestal echter wel zeggen of u uw bloedsuikerspiegel al dan niet goed onder controle hebt, want u voelt zich over het algemeen beter wanneer uw bloedsuikerresultaten vrij gelijklopend blijven. Ook kan eender welk medisch probleem dat de levensduur van uw rode bloedcellen vermindert, uw HbA1c-percentage kunstmatig naar beneden halen.
Hoe vaak moet ik mijn HbA1c-waarde laten controleren?
U moet uw HbA1c-waarde minstens om de drie maanden laten controleren. Dit geeft u een goede indicatie van hoe goed u uw bloedsuikerspiegel in de loop van het jaar onder controle hebt gehouden.
Na een bezoek aan uw diabetesteam voelt u zich misschien gemotiveerd om uw bloedsuikerresultaten laag te houden. Gebruik die motivatie om samen met uw medisch team alle aspecten van uw levensstijl aan te pakken die u beletten om uw diabetes goed onder controle te krijgen. Zij kunnen u tips geven om uw eetgewoonten, de hoeveelheid lichaamsbeweging, medicatie of insulinebehandeling bij te sturen.
