PROF. DR. JEAN LOUIS BOSMANS
NEFROLOGIE

Ook patiënten met een chronische nierziekte kunnen vandaag een normaal leven leiden. Met aangepaste medicatie kunnen ze de werking van hun nieren vaak nog jarenlang op peil houden. De afgelopen vijftien jaar is er op dat vlak een indrukwekkende vooruitgang geweest.

Resterende nierwerking behouden
Het merendeel van de nierziekten kun je niet zomaar omkeren. Wel kun je ervoor zorgen dat de overblijvende werking van de nieren lange tijd behouden blijft.
'Het probleem is dat een beschadigde nier zelf zijn verder achteruitgang in de hand werkt', licht UZA-nefroloog prof. dr. Jean-Louis Bosmans toe. 'Nierbeschadiging leidt vaak tot een hoge bloeddruk en eiwitafscheiding in de urine, met verdere aftakeling van de nieren tot gevolg. Zo ontstaat een neerwaartse spiraal. Gelukkig hebben we enorme vooruitgang geboekt in het afremmen van die kwalijke evolutie. Dankzij geneesmiddelen die de bloeddruk en de eiwitafscheiding onder controle houden, kunnen veel patiënten de resterende nierwerking nog jaren behouden.'

Bloeddrukverlagers
De meeste patiënten nemen een combinatie van drie bloeddrukverlagers. Recente aanwinsten zijn de ACE-inhibitoren en sartanen, geneesmiddelen die tegelijk de bloeddruk en de eiwituitscheiding aanpakken. Omdat veel van die geneesmiddelen nevenwerkingen hebben, is het vaak zoeken naar een geschikte combinatie.
Bosmans: 'Door die nevenwerkingen en het feit dat de patiënt een groot aantal pillen per dag moet nemen, is het niet gemakkelijk de behandeling vol te houden. Als arts moet je daarom je patiënten voortdurend motiveren. Soms adviseren we om de bloeddruk zelf te controleren. Dat is een extra stimulans en geeft bovendien een betrouwbaarder beeld.'

Risico op hart- en vaatziekten verminderen
Een goede bloeddrukcontrole is niet alleen nodig om de nier te beschermen. Ze vermindert ook het risico op hart- en vaatziekten, een probleem dat bij nierpatiënten veel vaker voorkomt dan gemiddeld. Vandaar nemen veel patiënten ook cholesterolverlagers of aspirine in een lage dosis. Ook op dat vlak zijn de behandelingsmogelijkheden de afgelopen jaren sterk verbeterd.

Diabetes controleren
Ook de behandeling van diabetes, een veelvoorkomende oorzaak van nierfalen, is sterk verbeterd. Doordat de ziekte vandaag beter te controleren is, kunnen ook diabetici met nierproblemen de werking van hun nieren langer bewaren.

Behandeling bij eindstadium nierfalen
Toch is er nog altijd een minderheid die in een eindstadium van nierfalen belandt. Die mensen kunnen last krijgen van bloedarmoede, een verstoorde bijschildklierwerking of een opstapeling van zuren in het bloed.
Bosmans: 'Ook daarvoor bestaan aangepaste behandelingen.
Bloedarmoede kunnen we sinds eind jaren tachtig heel goed bestrijden met erythropoëtine (EPO), waardoor de levenskwaliteit van deze mensen enorm gestegen is. Ze voelen zich fitter, hebben een normale eetlust en hoeven meestal geen bloedtransfusies meer te ondergaan.'
Goed nieuws is ook dat hepatitis B vandaag nog nauwelijks een probleem vormt voor nierpatiënten.
'Vooral nierdialysepatiënten raakten vroeger al eens besmet. Vandaag vaccineren we mensen tegen hepatitis B voor ze aan de kunstnier belanden. Bovendien zijn de toegediende bloedproducten tegenwoordig zo goed gecontroleerd, dat het risico op infecties nog maar heel klein is', weet Bosmans.
Ook zijn er de laatste jaren nieuwe geneesmiddelen ontwikkeld die op een doeltreffende manier het fosforgehalte in het bloed doen dalen tot bijna normale waarden.

© Universitair Ziekenhuis Antwerpen