DIABETES-TRANSPLANTATIE

HUMAN ORGAN Om een eerlijke en logische verdeling van de beschikbare donororganen mogelijk te maken, werd in 1967 Eurotransplant opgericht. Een complex puntensysteem bepaalt wie welk orgaan krijgt.

Oprichting Eurotransplant
Met de opkomst van de niertransplantaties in de jaren zestig ontstond de nood aan een instantie die het juiste orgaan aan de juiste patiënt kon toewijzen. Internationale samenwerking had als voordeel dat er een groter aanbod ter beschikking kwam, met meer kans om de wachtende patiënten tijdig aan een gepast orgaan te helpen.
Vandaar werd in 1967 Eurotransplant opgericht, met bij de start als deelnemende landen België, Nederland, Luxemburg, Oostenrijk en West-Duitsland. Later kwamen daar Oost-Duitsland en Slovenië bij. De non-profitorganisatie, die haar zetel heeft in Leiden, wordt bestuurd door verkozenen uit alle deelnemende landen. Ze houdt zich ook bezig met sensibilisering en biedt steun aan de verschillende transplantatiecentra.
'In het begin ging het uitsluitend om niertransplantaties. Maar naarmate ook de andere orgaantransplantaties opkwamen, ging Eurotransplant ook de verdeling van die donororganen regelen', legt transplantatiecoördinator Walter Van Donink uit.

Puntensysteem bepaalt wie welk orgaan krijgt
Welk orgaan naar welke patiënt gaat, wordt bepaald door een complex puntensysteem dat rekening houdt met uiteenlopende criteria. Dat zijn om te beginnen medische criteria als gewicht, leeftijd, bloedgroep en weefseltype, maar ook de afstand tussen de woonplaats van de ontvanger en het donorziekenhuis en de tijd dat de patiënt al op de wachtlijst staat. Hoe langer iemand al wacht, hoe meer kans dat hij aan de beurt komt. Ook kinderen belanden automatisch iets hoger op de lijst. In het geval van lever-, hart- en longtransplantatie is er een bijkomend systeem dat rekening houdt met de ernst van de ziekte : hoe hoger het levensgevaar, hoe meer kans op een donororgaan. Belgische patiënten krijgen bonuspunten als er een Belgisch orgaan vrijkomt.
'Sinds enige tijd wordt er ook rekening gehouden met de mate waarin het deelnemende land zelf organen ter beschikking stelt', vult collega-transplantatiecoördinator Gerda Van Beeumen aan. 'Dat om te voorkomen dat een land dat veel organen doneert, er in verhouding weinig zou ontvangen. Dat systeem motiveert de landen ook om hun donorwerking te verbeteren.'

Donor blijft anoniem
Na de ingreep zijn transplantatiepatiënten vaak nieuwsgierig naar de herkomst van hun orgaan. In principe wordt er geen informatie doorgegeven. Dat om te voorkomen dat mensen beginnen uit te pluizen wie de donor was, of dat ze het psychologisch moeilijk krijgen. De Belgische wet bepaalt trouwens dat de donor volledig anoniem moet blijven.
'Maar er lekt al eens iets uit', weet Van Donink. 'Een patiënt vertelde me dat hij de operatiezaal werd binnengereden en dat zijn oog viel op de koelbox met het donororgaan. Daarop kon hij lezen uit welk ziekenhuis, stad en land dit afkomstig was.' Nogal wat transplantatiepatiënten voelen de behoefte om de familie van de donor te bedanken. Dat kan wel, via een anonieme brief die wordt bezorgd door de transplantatiecoördinator.