DIABETES-TRANSPLANTATIE

Algemeen zegt men dat een nier-pancreastransplantatie een betere kwaliteit van leven biedt. De patiënt krijgt een beter algemene toestand en er zijn ook heel wat voordelen op psychisch en sociaal vlak: minder tijdrovend (dialysesessies), terug vrije vakantieplanning, verbeterde seksuele relatie, verlost van strikt dieet en vochtbeperking enz.

Een nieuwe nier betekent dat men niet (meer) hoeft te dialyseren. Hierdoor heeft de patiënt terug meer vrijheid en vermijdt men de complicaties, die bij de verschillende dialysevormen voorkomen.
Een nieuwe pancreas betekent dat de bloedsuikers voortdurend normaal zullen zijn. Insuline spuiten is niet meer nodig en men hoeft niet meer op te passen voor een hypoglycaemie. Dit zal de levenskwaliteit zeker bevorderen en meer vrijheden geven. Omdat bij een succesvolle pancreastransplantatie de bloedsuikers normaal worden, is het te verwachten dat verdere diabetische complicaties worden voorkomen of minder snel zullen verergeren. Het is niet te verwachten, dat al bestaande beschadigingen zullen herstellen.
Bij goed functionerende transplantorganen is dialyse niet meer noodzakelijk en behoeft er geen insuline meer te worden gespoten. Wereldwijd zijn er inmiddels meer dan 15000 gecombineerde nier-pancreas-transplantaties verricht. In Antwerpen zijn er verricht, in Leiden zijn er meer dan 150 gedaan.
Zowel bij de nier als de pancreas is het niet zeker dat na de transplantatie beide organen goed zullen (blijven) werken. Het kan bijvoorbeeld gebeuren, dat de nier of pancreas door technische problemen niet functioneert of dat één van de organen verloren gaat door afstoting. Het is niet goed te voorspellen, hoe groot de kans hierop is voor iemand, maar in het algemeen laten de huidige resultaten zien dat na 5 jaar bij 80% van de patiënten beide organen nog goed functioneren.
In het geval dat de organen vroeg of laat niet goed blijken te functioneren, zal weer nierfunctievervangende behandeling en/of insulinetherapie nodig zijn. In het geval van nierfalen is dit meestal hemodialyse en slechts in een enkel geval is CAPD mogelijk. Het falen van een transplantaat sluit echter een nieuwe transplantatie niet uit.
Toch blijft er als nadeel het levenslange gebruik van medicatie die het afweersysteem onderdrukt. Dit systeem, eigen aan het lichaam beschermt zich tegen bacteriën en virussen of elk ander ‘vreemd’ voorwerp. Dit kan gaan van een kleine splinter in de huid of van het getransplanteerde orgaan. De medicatie die de normale afweer van het immuunsysteem onderdrukt noemt men immunosuppressiva. Ze worden gegeven aan alle patiënten die een transplantatie hebben ondergaan ter voorkoming van afstoting. Er komen steeds nieuwe medicatie beschikbaar. Momenteel gebruikt men prednison, cyclosporine en mycophenolaat mofetil. Desondanks kan er toch een afstoting optreden. In het algemeen is een afstoting goed te behandelen met één of meerdere anti - rejectiebehandelingen.
Door de afweeronderdrukkende middelen en eventuele afstotingsbehandelingen, bestaat er een grotere kans op infecties. Om bepaalde schimmel- en virusinfecties te voorkomen krijgt men de eerste maanden hiertegen extra medicatie. Het eerste jaar na transplantatie wordt tevens een antibioticum voorgeschreven om urineweginfecties te voorkomen.
Een nier-pancreastransplantatie is een grotere ingreep dan een niertransplantatie alleen. Er zijn meer afweeronderdrukkende medicatie noodzakelijk, met vaker afstotingsbehandelingen, wat de kans op infecties weer vergroot. Al deze factoren samen maken dat de duur van de opname in het algemeen langer is dan bij alleen een niertransplantatie (gemiddeld 6 weken i.p.v. 3 weken).
Na een succesvolle nier-pancreastransplantatie is de gemiddelde overleving van de patiënt beter dan wanneer er alleen een nier wordt getransplanteerd bij patiënten met diabetes. Een niertransplantatie is voor de behandeling van nierziekte noodzakelijk. Een gecombineerde nier-pancreastransplantatie biedt (meer) betere prognose en betere kwaliteit van leven, maar is zowel lichamelijk als geestelijk zwaarder. Een goed sociaal netwerk, waarop men zonodig kan terugvallen, en een acceptabele lichamelijke gesteldheid zijn hiervoor noodzakelijk.
Een ander nadeel is de blijvende onzekerheid van een mogelijke afstoting van de transplantorganen.