DIABETES-TRANSPLANTATIE

WAT KAN MEN VERWACHTEN
De operatie zelf en het verblijf in de ontwaakkamer zijn verschillend van patiënt tot patiënt. Familie gaat intussen best naar huis omdat wachten in een ziekenhuis erg lang kan duren. Voor de eerste informatie kunnen zij altijd telefonisch terecht bij de verpleegkundige van de afdeling.
Als men na de operatie wakker wordt op Intensieve Zorgen treft men het volgende aan:
- een zuurstofslangetje in de neus
- aansluiting op een monitor voor bewaking.
- In de neus heeft men een sonde zitten, dit is een maagsonde, die het maagvocht en darmsappen afvoert en die de patiënt op die manier verlost van braken of braakneigingen in de eerste uren na de operatie.
- Men heeft ook verschillende infusen:
- Het buisje of katheter voor de regeling van de vochtbalans en toediening van medicatie (infuus) zit gewoonlijk in een grote ader onder het sleutelbeen (subclavia) of in de hals (jugularis). Afhankelijk van de hoeveelheid urine die de nier aanmaakt, dient de verpleegkundige via deze weg veel of weinig vocht toe. Een bijkomend voordeel van deze katheter is dat er niet altijd in de arm moet worden geprikt voor de dagelijkse bloedafnames en medicatietoediening.
- Insuline-infuus: er wordt parenteraal insuline toegediend om een glycemie te verzekeren tijdens het traag op gang komen van de endocriene pancreas.Vermits grote hoeveelheden bicarbonaatrijke pancreassappen via de urine wordt uitgescheiden, dient grote aandacht geschonken te worden aan hydratatie en aan zout- en bicarbonaatinname.
- Heparine-infuus: om het risico voor veneuze trombose tegen te gaan wordt systematisch gedurende een tweetal weken heparine intraveneus gegeven
- Een infuus in de arm en een infuus in een kleine slagader in onderarm voor zuurstofbepaling en bloedafnames.
- Men heeft een blaassonde, deze voert de urine af naar een verzamelzak zodat de verpleegkundige de urineproductie op de voet kan volgen. De eerste dagen wordt de blaas via deze sonde gespoeld met steriel water om mogelijke klonters te verwijderen. Deze blaasdrainage heeft bovendien als voordeel dat de excretie van urinaire amylasen kan gevolgd worden.
- Men heeft een wonde links en rechts in de onderbuik die meestal weinig pijnlijk is.Wanneer men toch pijn heeft kan men altijd een pijnstillend spuitje krijgen. Het verband op de operatiewonde wordt dagelijks ververst.
- Ook bevinden er zich ter hoogte van de wonde in de linkeronderbuik, twee dunne plastieken darmpjes (drains) die dienen om het wondvocht van de nier te draineren. In de rechteronderbuik bevindt zich een drain die het wondvocht van de pancreas draineert. Afhankelijk van de hoeveelheid wondvocht verwijdert men deze drains.

DE STERIELE KAMER
Na een kort verblijf op de Intensive Zorgen (1-2 nachten) gaat men naar de verpleegafdeling waar speciale kamers zijn voorzien voor transplantpatienten. Op deze afdelingen wordt er gewerkt met een team van artsen en verpleegkundigen. Andere disciplines zijn: de maatschappelijke werker, diëtisten, fysiotherapeut en geestelijke verzorging
In één van deze “steriele kamers” zal men gedurende de weken na de transplantatie verblijven. Bij aankomst in de steriele kamer wordt men nogmaals gewassen met ontsmettende zeep en overgebracht naar een bed met steriele lakens. Ook het wondverband en de leidingen van de infusen worden vernieuwd. De eerste uren wijkt de verpleegkundige bijna niet van de patiënt zijn bed: hij of zij neemt de bloeddruk, regelt vochttoediening en neemt bloedstalen.
De eerste week wordt er tweemaal per dag bloed genomen via de centrale katheter. Dit doet men om de nierfunctie goed op te volgen. Een belangrijke maatstaf hier is het creatinine. Dit is een afvalstof in het bloed die door de nieren verwijderd wordt.Hoe lager het creatinine des te beter is de werking van de nier. Omdat het soms enkele dagen duurt vooraleer de nier goed op gang komt, kan het creatinine de eerste dagen stijgen. Het is dan soms ook nodig dat men enkele dagen dialyse nodig heeft. Deze gebeuren in de transplantatiekamer zelf.
Dagelijks moet de patiënt zijn urine verzamelen (per 24 u) voor verder onderzoek, o.a. op besmetting.
Regelmatig wordt er ook ter plaatse een röntgenfoto gemaakt om de toestand van hart en longen na te gaan.Driemaal per week neemt men ook een echografie en duplex.
Men wordt ook dagelijks gewogen.
.De steriele kamers zijn voorzien van een speciaal ventilatie- en overdruksysteem dat ervoor zorgt dat er altijd kiemvrije lucht in de kamer aanwezig is. Door het feit dat er in de kamer altijd een overdruk heerst, kan er geen onreine lucht van buiten naar binnen. Dit is van belang omdat men vooral de eerste weken na de transplantatie een verminderd afweersysteem heeft voor infecties, dit doordat men medicatie zal moeten nemen die de afstoting van de nier-pancreas tegengaat. Buiten deze steriele kamer worden er ook nog andere maatregelen genomen om patiënten tegen infectie te vrijwaren:

Vooreerst dienen personen die de kamer betreden volgende richtlijnen in acht te nemen, en wel in deze volgorde:
1.      Overschoenen aantrekken
2.      muts en masker opzetten
3.      handen wassen met ontsmettende zeep
4.      schort aantrekken
5.      handschoenen aantrekken
De verpleegkundige zal hen hierbij raad geven.

Verder worden maximum 2 familieleden per bezoekperiode toegelaten. Verkouden en grieperige bezoekers mogen zeker nooit de kamer betreden! Probeer bezoek zoveel mogelijk te beperken. In de eerste periode na de transplantatie worden alleen naaste familieleden toegelaten, dit voornamelijk om infecties te vermijden en om de patiënt voldoende rust te gunnen tijdens de herstelperiode na de operatie.
Bloemen en fruitmanden mogen niet in de kamer, boeken en kranten vers van de pers wel. Boeken van de (thuis)bibliotheek moeten eerst naar de sterilisatie. voor andere materialen die men in de kamer wil binnenbrengen richt men zich best tot de verpleegkundige die zal zeggen of ze al dan niet moeten gesteriliseerd worden.
Om het verblijf zo aangenaam mogelijk te maken en opdat de afzondering de patiënt niet te zwaar zou vallen zijn de kamers uitgerust met radio, televisie en telefoon. Post mag men in elk geval ontvangen.
Bij diabetes of suikerziekte maakt de pancreas geen insuline meer. Dit kan leiden tot complicaties aan de ogen, het vaatstelsel, het zenuwstelsel en de nieren. Het wordt de laatste jaren steeds duidelijker dat de combinatie suikerziekte en diabetische nefropathie (d.w.z nierziekte door de suikerziekte) een heel ongunstige invloed heeft op de kwaliteit van de grote bloedvaten. Dit kan leiden tot beroertes, hartaanvallen en ernstige problemen met de doorbloeding van de benen op zowel de korte als middellange termijn. Diabetes mellitus is één van de voornaamste oorzaken van terminale nierinsufficiëntie. Dit is het onvoldoende werken van de nier doordat de nierfilters, die in de nier zitten beschadigd zijn. Hierdoor heeft men een verminderde nierfunctie. Er is sprake van chronische nierinsufficiëntie als de nieren constant onvoldoende werken.
Om de functie van de zieke nieren zo goed mogelijk te vervangen bestaan verschillende technieken die alle hun voor – en nadelen hebben. Het proces waarbij het bloed kunstmatig gezuiverd wordt van afvalstoffen noemt men dialyse. Deze afvalstoffen ontstaan door het lichaam zelf en ook door opgenomen stoffen uit de omgeving, voedsel maar ook ademlucht. Er zijn twee vormen van kunstmatige bloedspoeling. Er is de hemodialyse in het ziekenhuis, in het low care centrum of thuis en er is de peritoneale dialyse die ook thuis kan gedaan worden. Niertransplantatie is een andere mogelijke nierfunctievervangende behandeling die – wanneer ze slaagt – heel wat voordelen heeft.