DIABETES-TRANSPLANTATIE

TRANSPLANTATIE
Wachtlijst voor levers in 5 jaar bijna verviervoudigd

PROF. DR. PETER MICHIELSEN
ADJUNCT DIENSTHOOFD GASTRO-ENTEROLOGIE HEPATOLOGIE

Met de start van de levertransplantaties in 2001 zette het UZA de laatste stap naar een volledig transplantatieprogramma. Voor patiënten met levercirrose, leverkanker of een acuut leverprobleem betekent de ingreep een nieuwe kans op een gezond leven.

Wie komt in aanmerking ?
Een levertransplantatie wordt in 68 procent van de gevallen uitgevoerd omwille van levercirrose, waarbij de lever verschrompelt. Meestal is dat een gevolg van hepatitis C, soms van alcoholmisbruik.
'Een andere belangrijke groep, goed voor twaalf procent, zijn patiënten met leverkanker. Nog eens negen procent zijn mensen bij wie de leverfunctie acuut is uitgevallen, bijvoorbeeld door vergiftiging', zegt prof. dr. Peter Michielsen, adjunct diensthoofd gastro-enterologie hepatologie.
Potentiële transplantatiepatiënten ondergaan een strenge selectieprocedure. Het spreekt voor zich dat een patiënt van wie de lever beschadigd raakte door alcoholmisbruik, volledig van zijn verslaving af moet zijn voor hij in aanmerking kan komen. Zoniet is de transplantatie zinloos.
'In principe mag een patiënt met een verleden van drankmisbruik pas op de wachtlijst als hij zes maanden geen alcohol heeft gedronken', zegt Michielsen. 'Via een leverbiopsie kunnen we letsels door recent alcoholmisbruik opsporen. Ook gaat een psychiater na of de patiënt gemotiveerd is om definitief te stoppen met drinken. Belandt hij eenmaal op de wachtlijst, dan blijven we hem controleren door onaangekondigd bloednames te doen en aan de huisarts te vragen mee een oogje in het zeil te houden.'

Dringendheid bepaalt mee plaats op wachtlijst
Patiënten op de wachtlijst worden - afhankelijk van hun prognose - in een bepaalde categorie van dringendheid ondergebracht. Mensen die tot medical urgency class one behoren, hebben onmiddellijk een nieuwe lever nodig en krijgen die meestal binnen de 24 tot 48 uur. Wie daarentegen in medical urgency class four is ondergebracht, moet vaak zes maanden tot een jaar wachten. Bij die patiënten is de leverfunctie weliswaar slecht, maar is er geen onmiddellijk levensgevaar. 'Aangezien de meeste patiënten zich in klasse twee bevinden, is het systeem vrij frustrerend voor mensen uit klasse drie en vier', merkt Michielsen op. 'Zij moeten vaak wachten tot hun toestand zodanig verslechterd is dat ze een klasse mogen opschuiven. Dat verklaart ook ten dele waarom de wachtlijst de laatste vijf jaar zowat verviervoudigd is. In 2007 wordt waarschijnlijk een nieuwe werkwijze ingevoerd waarbij elke patiënt een individuele score krijgt.'

Nijpend tekort aan organen
Het tekort aan donororganen wordt elk jaar nijpender. Niet alle donorlevers zijn overigens bruikbaar.
'Bij meer dan dertig procent stellen we leververvetting vast, het gevolg van een ongezonde voeding en overgewicht. In de Verenigde Staten is dat probleem nog meer uitgesproken, maar ook bij ons krijgen we er meer en meer mee te maken', aldus Michielsen.

Levenskwaliteit en overleving
Van alle levergetransplanteerden is vijf jaar na de ingreep gemiddeld 69 procent nog in leven. Dat percentage varieert naargelang de reden van transplantatie. Patiënten met levercirrose doen het gemiddeld beter, terwijl de vooruitzichten voor kankerpatiënten en mensen met acuut leverfalen minder goed zijn.
Mensen met een ruillever leiden meestal een heel gewoon leven zonder al te veel beperkingen.
'Al een paar maanden na de transplantatie voelen de meeste patiënten zich als herboren', weet Michielsen.